นางสาวสนธยา บุณยภูษิต อธิบดีกรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ เป็นประธานในพิธีเปิดโครงการฝึกอบรมพัฒนาศักยภาพล่ามในกระบวนการยุติธรรม รุ่นที่ 1 โดยมี นางสาวเสาวลักษณ์ วิจิตร ผู้อำนวยการกองส่งเสริมสิทธิและสวัสดิการคนพิการ กล่าวรายงาน พร้อมผู้เข้าร่วมประกอบด้วย ล่ามภาษามือที่จดแจ้งกับ พก. (ล่ามหูดี) วิทยากร ผู้สังเกตการณ์และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 30 มิถุนายน - 3 กรกฎาคม 2569 ณ โรงแรมรอยัล ริเวอร์ เขตบางพลัด กรุงเทพมหานคร

          นางสาวสนธยา กล่าวว่า รัฐบาลโดยกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ (พก.) ให้ความสำคัญกับการสร้างสังคมที่ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง โดยยึดหลักสิทธิมนุษยชน ความเสมอภาค และการเข้าถึงบริการของรัฐอย่างเท่าเทียม สอดคล้องกับอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิคนพิการ (CRPD) และพระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ พ.ศ. 2550 และที่แก้ไขเพิ่มเติม กำหนดให้คนพิการมีสิทธิได้รับการอำนวยความสะดวกและความช่วยเหลือที่เหมาะสม รวมถึงการสื่อสารล่ามภาษามือ โดยเมื่อบุคคลพิการต้องเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม ไม่ว่าจะในฐานะผู้เสียหาย พยาน ผู้ต้องหา หรือคู่ความ การสื่อสารที่ถูกต้อง ครบถ้วน และเป็นกลาง ถือเป็นหัวใจสำคัญ ของการคุ้มครองสิทธิ ดังนั้นล่ามภาษามือจึงไม่ได้ทำหน้าที่เพียงแปลภาษา แต่ยังเป็นผู้สร้างความเข้าใจ เชื่อมโยงการสื่อสาร และช่วยให้กระบวนการยุติธรรมสามารถดำเนินไปอย่างเป็นธรรมสำหรับทุกคน

          นางสาวสนธยา กล่าวเพิ่มเติมว่า การฝึกอบรมครั้งนี้ เพื่อพัฒนาทักษะความรู้ด้านกฎหมายและกระบวนการยุติธรรมให้แก่ ล่ามภาษามือชุมชนที่จดแจ้งในการปฏิบัติหน้าที่ล่ามในกระบวนการยุติธรรมได้อย่างถูกต้อง และยกระดับมาตรฐานการปฏิบัติงานของล่ามภาษามือชุมชนในกระบวนการยุติธรรมให้มีความพร้อมในการสนับสนุนและคุ้มครองสิทธิคนพิการทางการได้ยินหรือสื่อความหมาย ให้สามารถเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมได้อย่างเท่าเทียม ทั่วถึง และมีประสิทธิภาพ โดยให้ยึดหลักการสำคัญได้แก่ 1) ความเป็นกลางและจรรยาบรรณวิชาชีพ เพราะทุกคำที่สื่อสารอาจส่งผลต่อสิทธิและเสรีภาพของบุคคล 2) พัฒนาความรู้และทักษะอย่างต่อเนื่อง ให้ก้าวทันบริบทของกฎหมายและกระบวนการยุติธรรมที่เปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ และ 3) ทุกครั้งที่ทำหน้าที่ล่าม ท่านไม่ได้เพียงแปลภาษา แต่กำลังสร้างโอกาสให้ คนพิการเข้าถึงความยุติธรรมอย่างเท่าเทียม

          การอบรมครั้งนี้ ได้รับอนุญาตให้ใช้หลักสูตรการฝึกอบรมจากกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรม รูปแบบกิจกรรมประกอบด้วย การบรรยาย การอภิปรายกลุ่มและการฝึกปฏิบัติ โดยวิทยากรผู้เชี่ยวชาญและทรงคุณวุฒิ ได้แก่ พ.ต.ท.วิชญะศักดิ์ กระแสธีป สว.(สอบสวน) สน.บางพลัด , คุณกนิษฐา รัตนสินธุ์ สมาคมล่ามภาษามือแห่งประเทศไทย , พ.ต.อ.พิเศษวินัย ธงชัย อาจารย์สาขาจิตวิทยาคลินิก คณะสหเวชศาสตร์ ม.ทักษิณ วิทยาเขตพัทลุง ผู้แทนมูลนิธิสากลเพื่อคนพิการ ผู้แทนกรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน ผู้แทนจากกรมราชทัณฑ์ ผู้แทนจากกรมคุมประพฤติ และผู้แทนกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรม ทั้งนี้ รุ่นที่ 2 กำหนดจัดขึ้นระหว่างวันที่ 3 – 6 สิงหาคม 2569 ด้วยความร่วมมือของภาคีเครือข่ายในกระบวนการยุติธรรม ที่มีความสำคัญต่อการพัฒนาศักยภาพล่ามภาษามือ ถือเป็นกลไกสำคัญในการคุ้มครองสิทธิของคนพิการทางการได้ยินหรือสื่อความหมาย ให้สามารถเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมได้อย่างเสมอภาคและเป็นธรรม เพราะล่ามภาษามือ ไม่ได้ทำหน้าที่แค่ "แปลภาษา" แต่ "สร้างโอกาส" ให้คนพิการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมได้อย่างเท่าเทียมและแท้จริง" นางสาวสนธยา กล่าวในตอนท้าย